Atatürk ve Rize

Atatürk, Rize ziyaretinde konuğu olduğu Mehmet Mataracı’nun kendisine hediye ettiği kalpakla bu fotoğrafı çektirmiş fotoğrafı imzalayarak o günün anısına Mehmet Efendi’ye gönderir. Bu fotoğraf halen Rize’de Atatürk Müzesi’ne dönüştürülen Mataracı Mehmet Efendi’nin evinde sergilenmektedir.

Rize Milletvekili Rauf Benli (solda beyaz kalpaklı) Mustafa Kemal Paşa ile birlikte.

Mustafa Kemal Atatürk’ün Rize Hadisesini İnönü’ye telgrafla bildirdi Medrese olayı Atatürk`ü bir hayli tedirgin etmişti. Bir takım gizli faaliyetlerin olduğunu düşünen Atatürk, Rize`den ayrılıp Gire¬sun`a doğru yol aldığı sırada, devrin Başbakanı İsmet Paşa`ya şifreli bir tel çeker ve düşüncelerini belirtir : Bugün Rize`den ayrılışım sırasında Ri¬ze ve Atina müftülerinin temsil ettiği bir hoca heyeti kapattırılan medrese¬lerin açılmasını ettiler, istidayı tetkikten sonra çok kızdım, yüksek bir sesle kendilerini azarladım ve memleketin, milletin şimdiye kadar felaketi sebeplerinin kendileri oldu¬ğuna işaret ettim. `Mektep istemiyorsunuz! Halbuki millet onu istiyor. Bırakınız artık bu zavallı millet, bu evlâd-ı memleket yetişsin. Medreseler açılmayacaktır. Millete mektep lazımdır` diye bağırdım. Bütün halk ve mektep talebesi bravo sedaları ve heyecanlı alkışlarla karşıladılar. Ayrılı¬şımdan sonra bu hocalara halkın bir fenalık yapmaları dahi me`mûldür.Buna mukabil Rize`deki liseyi ihya elzemdir. Mektep binası ve eğitim-öğretim araçları yoktur.Hocaları çok olan bu muhitte ilim irfan teşkilatımızın süratle faaliyete başlaması pek lüzumludur. Burada Osman Ağa`nın oğlu İsmail Bey yirmi bin liralık bir mektep binası yapmak üzere imiş. Bunu taltif ederek işin süratlendirilmesi ve heman âlût-ı tedrisiye göndermek ve fazla alaka göstermek suretiyle halkın taassuba karşı gösterdiği fiilî tezahüre mukabele eylemek icab eder.

Atatürk’ten övgü Atatürk’ün kendi el yazısıyla Ankara’dan Rize Müdafa-ı Hukuk Cemiyeti’ne gönderdiği ve “Öteden beri herkesin yakından bildiği kahramanlıklarıyla kendilerin tanıtmış olan Lazistan Ahali’nin ülkenin kurtuluşu için azim ve üstün gayretlerini takdir ederiz” şeklinde bir cümle sarf ettiği telgrafı Rizeliler için övgü dolu sözler içeriyordu.

Büyük puntolarla duyuruldu 29 Nisan 1923 tarihli Hakimiyet-i Milliye Gazetesi Gazi Paşa’nın Rizeliler’in hemşehrilik teklifini kabul edişini büyük puntolarla halka duyuruyordu.

Eski Rize Mebusu Ali Zırh Atatürk’e olan yakınlığıyla bilinirdi. Ankara Ayaz’da Atatürk’ü karşılarken çekilen bu fotoğrafta Atatürk’ün solunda oturuyor 1923

Rize’nin ilk eczacılarından Murat Arayıcı, Mustafa Kemal Atatürk’ün Trabzon seyahatinde kendisi ile tokalaşma şansını Bulmuştu

Mustafa Kemal Atatürk Rize Hükümet Konağından ayrılırken

Mustafa Kemal Atatürk Rize Hükümet Konağından ayrılırken

Gazi Mustafa Kemal Paşa kendisini Rize İskelesi’nde karşılayan Rize Valisi Mehmet Hurşıt Bey’le Hükümet Konağına doğru giderken

Atatürk memleketinde! Genç Türkiye Cumhuriyeti’nin çiçeği burnunda vilayeti Rize, 1924 yılının 17-18 Nisan’ında en anlamlı günlerinden birini yaşadı. Rize’ye eşi Latife Hanım ile gelen M.Kemal Atatürk’ün sağında Vali Hurşit Bey ve “Üç Aliler”’den Ali Zırh yer alıyor.

Mustafa Kemal Atatürk Rize ziyaretinde Rize İskelesinde çoşkulu bir kalabalıkla karşılandı. (17 Eylül 1924)