Azmi KANDEMİRNevruz ilk baharın başlangıcı sayılan gündür. İran takvimine göre de yılın ilk günü olarak kabul edilir. Nevruz, gece ile gündüzün eşit olduğu, 21 i 22 mart gününe bağlayan gündür. 21- 22 Martta kutlanan geleneksel şenliğe Sultan’ı nevruz denir. Bu, mart dokuzu diye de adlandırılır. 1079 da Melik şahın yaptırdığı takvimin yılın ilk günü olduğu kabul edilir. Nevruz Anadolu’da, İran’da, Irak’ta ve Türk devletlerinde kutlanır.Kışın bitmesi, baharın başlaması anlamına gelir. Nevruz, Türk halk edebiyatında ve divan edebiyatında Nevruziye diye adlandırılan şiirlere konu olmuştur. Bu şiirlerde, ağaçların yeşermesi,çiçeklerin açması ve havanın ısınması konu edilir
Nevruz günü ademin yaratıldığı, Nuh’un gemisinin karayı bulduğu,Hazreti Ali’nin halife olduğu, hatta bu gün doğduğu anlatılır.Nevruz gecesi bütün yaratıkların Tanrı’ya secde ettiği, dileklerin yerine getirildiği belirtilir. Anadolu’nun çeşitli yerlerinde türlü şekillerde kutlanır. Tarım bölgelerinde bolluk töreni niteliği kazanmıştır. Orta doğu ve Kürt’lerde de benimsenmiştir. Alevi’ler için dinsel bir anlam taşır.Bu gün çocukların yumurta yemesi ve uçurtma uçurması gelenekseldir.Mezarlıklara gidilir. Ölüler ziyaret edildikten sonra hazırlanan çörekler yenir. Nevruzdan önceki çarşamba gününün gecesi damlarda ateşler yakılır. Bu ateş hazreti Ali’nin savaşa gidişinin halka haber verilmesi olarak kabul edilir.
Ertesi Perşembe gününe ölü bayramı adı verilir. O gün çocuklara, yoksullara yemiş ve helva dağıtılır. Mevlütler okutulur. Ölüler ziyaret edilip mezarların üzerine yemiş ve helva serilir. Nevruzdan önceki gün ihya gözetme adını alır. Bu günde Hüseyin’in ölümüne yas tutma amacı ile ağıtlar yakılır, oruç tutulur. Nevruz günü kırlara çıkılarak topluca yemekler yenir ve eğlenceler yapılır. Manisa’daki mesir bayramı da Nevruz günü düzenlenir. Cami etrafında halk toplanarak minare ve çeşitli bölümlerden halka mesir atılır.Trakya’da da nevruz kutlanır.O gün her kişi kırlara çıkar. Kara biber ve tuz ekilerek yarım kuzu denen haşlanmış yumurta yenir. Göçmen kuşlar göç etmeğe başlarlar.
Birçok ülkede ve yurdumuzda nevruz bir bayram olarak kutlanır. Belli yerlerde toplanarak ateşler yakılır. Ateş üzerinden atlama yapılarak eğlence tertip edilir. Türlü yemekler yapılarak sofralar kurulur. Bu gün halkımız arasında dostluk ve kardeşlik köprüleri kurulur. Birçok kişi ve olay çıkarmak isteyenler bunu fırsat bilerek bu bayramı eyleme dönüştürmeğe ve olay çıkarmağa çalışırlar. Tüm halkımız uyanın bir tarzda buna fırsat vermemeli ve Nevruz dostluk ve kardeşlik içinde kutlanmalıdır. Nevruzun milletimize hayırlar getirmesini niyaz ediyorum.
