Bayram Ali KAVALCIEkonomik değeri yüksek olan tıbbi ve hoş kokulu bitkilerin, Doğu Karadeniz Bölgemizdeki zengin varlıkları bölge illerde yaşayan halk tarafından bilinmekte ve yıllardır da alternatif şifa olarak kullanılmaktadır.
Geçmişte, DOKAP Projesi olarak çalışma başlatılan Doğu Karadeniz Bölgesi Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Envanterinin Çıkarılması Eğitim ve Araştırma Projesinin ivedilikle mutlaka devam etmesi, bölgede yapılmakta olan tarım ürünleri çeşitliğinin artırılması ve bölge ekonomisine katkıda bulunulması sağlanmalıdır.
Daha önce, Dokap Bölge Başkanı olan, şimdi ise Sakarya B.Şehir Belediye Başkanlığına seçilen sn. Ekrem Yüce’nin başlatmış olduğu, Doğu Karadeniz Bölgesi Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Envanterinin çıkartılması, ticari kullanımımın araştırılması ve üreticilerin eğitimi projesi devam etmelidir.
9 ili kapsayan bu proje hatırladığım kadarıyla şu komşu illerden oluşmaktaydı. Rize, Samsun, Ordu, Trabzon, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Tokat ve Artvin illeri. Sağlık alanında dünyaca isim yapmış çok önemli bu bitkiler, gerek ilaç olarak, gerekse ıtriyat maddesi ve birçok önemli hastalığın tedavisinde ve hastalığa yakalanmamam öncesinde milyonlarca insan tarafından tüketilen bu bitki çeşitliliği dünya ekonomisinde onlarca büyük devletin ekonomisine önemli maddi rakamların yanında, bu ülkelere yaptıkları ihracat sayesinde önemli döviz rakamları kazandırmaktadır.
Dokap tarafından Doğu Karadeniz bölgesindeki bu dokuz ilde yapılan iki yıllık çalışmalar sonucunda 3 bin 195 bitki listesi oluşturulduğu bilgisini not almıştım. Bölgemizin önemli bir zenginliği olan ve asırlardır değerlendiremediğimiz bu çok zengin tıbbi ve aromatik bitkilerimizin artık bölge ekonomisine kazandırılma projesi çalışmaları yapan Dokap, İl Tarım ve Orman İl Müdürlüklerine de bu projeye katmalıdır diye düşünüyorum.
Bölgede asırlardır yetişen ve değerlendirilemeyen, ekonomik değeri oldukça önemli olan tıbbi ve aromatik bitkilerin envanterinin çıkartılması, belirlenen tıbbi ve aromatik bitkilerin ticari potansiyellerinin ve üreticilere konu ile ilgili gerekli eğitimlerin verilmesine devam edilmelidir.
Bu noktada Dokap’ın başlatmış olduğu projenin hedefine doğru yol almalı, Doğu Karadeniz illerimizden, Rize, Trabzon, Artvin, Gümüşhane, Giresun, Bayburt başta olmak üzere, bilhassa yüksek dağ kesimlerinde flora yapısı ve çeşitliği zengin olan bu biyolojik çeşitlilikten hareketle, gerek doğadan toplama yoluyla gerekse yetiştiricilikten elde edilen tıbbi ve aromatik bitkilerin üretim ve kalite standardizasyonlarının belirlenerek katma değeri yüksek ürünlere dönüştürülmesi, mamul-yarı mamul madde olarak iç pazara ve ihracata yönelik yeni bir sektörü ülkemize kazandırılması hedeflenmelidir.
Bu illerimizde doğal olarak yetişen ve ticareti yetersiz olarak yapılan yaban, ıhlamur, Isırgan otu, likapa, karayemiş (taftan), aslanpençesi, defne, kantaron, gilaburu, alıç, kuşburnu, kızılcık, yayla kekiği, mürver oyun olarak orman ve diğer doğal alanlardan en çok toplanan tıbbi ve aromatik bitkilerimiz olarak tanınıp, bir kısım aile ve kişiler tarafından sağlık için tüketilmektedir.
Netice olarak, Bundan böyle artık göç vermemek için, Allah’ın bu bölgeye bahşettiği bu bitkileri artık ekonomimize ve sağlığımıza artık kazandırmalıyız. Ve sonucunda kırsal alanda yaşayan halkımızın gelir seviyesinin yükseltilmesine katkı sağlayacak ürün çeşitliliğimiz artırmalıyız.
